De botten van je onderbeen zijn het scheenbeen en het kuitbeen. Ze lopen allebei tussen je knie en enkel. Het scheenbeen is het dikste bot en draagt het grootste deel van je lichaamsgewicht. Het dunnere kuitbeen ligt aan de buitenkant van je onderbeen en helpt vooral om je enkel stevig te houden.
Waar liggen de botten van het onderbeen?
Het onderbeen is het deel van je been tussen je knie en je enkel. De twee botten lopen naast elkaar, maar hebben een andere vorm en functie:
- Scheenbeen (tibia): ligt aan de voorkant en binnenkant van je onderbeen. De scherpe rand aan de voorkant kun je direct onder de huid voelen.
- Kuitbeen (fibula): ligt aan de buitenkant van je onderbeen, iets meer naar achteren. Dit bot is veel dunner dan het scheenbeen.
Bij je enkel vormen de onderste uiteinden van beide botten de benige knobbels aan weerszijden. De knobbel aan de binnenkant hoort bij het scheenbeen. Die aan de buitenkant is het onderste uiteinde van het kuitbeen.
Wat doen het scheenbeen en kuitbeen?
Het scheenbeen vangt het grootste deel van de druk op als je staat, loopt of springt. Bovenaan sluit het aan op het dijbeen en vormt het een deel van de knie. Onderaan helpt het scheenbeen het enkelgewricht te vormen.
Het kuitbeen draagt veel minder gewicht. Wel geeft het stevigheid aan de buitenkant van de enkel. Ook zitten er spieren en banden aan het kuitbeen vast. Het kuitbeen raakt het dijbeen niet en maakt geen deel uit van het kniegewricht.
Hoe zitten de botten in het onderbeen aan elkaar?
Vlak onder de knie komen het scheenbeen en kuitbeen samen in een klein gewricht. Onderaan, bij de enkel, zijn ze met stevige banden verbonden. Tussen de lange delen van de botten zit een stevig vlies van bindweefsel. Dat houdt de botten bij elkaar en biedt een plek waar spieren zich kunnen aanhechten.
Samen vormen de uiteinden van het scheenbeen en kuitbeen een soort vork rond het sprongbeen van de voet. Daardoor kan de enkel bewegen en blijft hij tegelijk op zijn plaats.
Pijn of een breuk aan een bot in het onderbeen
Pijn aan de voorkant van je onderbeen betekent niet altijd dat het bot beschadigd is. Na veel lopen of sporten kan bijvoorbeeld het gebied langs het scheenbeen geïrriteerd raken door overbelasting. Een breuk kan ontstaan door een val of harde klap, maar ook door herhaalde belasting. Bij zo’n kleine overbelastingsbreuk zit de pijn vaak op een duidelijke plek en neemt die toe als je het been belast.
Bij een breuk kunnen het scheenbeen, het kuitbeen of beide botten beschadigd zijn. Verschijnselen zijn pijn, zwelling en moeite om op het been te staan. Soms staat het been zichtbaar scheef. Een arts kan beoordelen of een röntgenfoto nodig is.
Laat een vermoedelijke breuk dezelfde dag beoordelen en belast het been niet. Bel 112 bij een ernstige verwonding, bijvoorbeeld als het bot door de huid steekt of het been duidelijk scheef staat. Houd het been zo stil mogelijk.
Veelgestelde vragen over de botten van het onderbeen
Kun je lopen met een gebroken kuitbeen?
Dat kan soms, afhankelijk van de plaats en ernst van de breuk. Kun je nog lopen, dan sluit dat een breuk dus niet uit. Laat een pijnlijke, gezwollen plek na een ongeluk beoordelen en probeer niet door de pijn heen te lopen.
Kun je je scheenbeen kneuzen?
Ja. Een harde stoot kan de huid en het weefsel rond het scheenbeen kneuzen. Dat kan pijnlijk zijn, omdat het bot aan de voorkant vlak onder de huid ligt. Bij veel pijn, een toenemende zwelling of moeite met steunen is beoordeling door een arts nodig.
Wat doe je bij pijn langs je scheenbeen na het sporten?
Verminder de activiteit die de pijn uitlokt. Blijft de pijn op één plek zitten, komt die steeds terug of doet het bot ook pijn in rust, maak dan een afspraak bij de huisarts. Zo kan worden beoordeeld of er meer aan de hand is dan overbelasting.
Voel je aan de voorkant van je onderbeen een harde rand, dan voel je je scheenbeen. Het kuitbeen ligt meer aan de buitenkant en is langs het grootste deel minder makkelijk te voelen.


