De spieren in je bovenrug liggen tussen je nek, schouders en het midden van je rug. De bekendste zijn de monnikskapspier, de ruitvormige spieren en de rugstrekkers. Samen helpen ze je schouderbladen en bovenlichaam te bewegen en je wervelkolom te ondersteunen.
Je gebruikt deze spieren bijvoorbeeld als je iets naar je toe trekt, je armen optilt of rechtop blijft zitten. Sommige liggen vlak onder de huid, andere liggen dieper en helpen vooral bij kleine bewegingen van de wervelkolom.
Spieren bovenrug: ligging en functie
In de bovenrug werken meerdere spierlagen samen. Dit zijn de belangrijkste spieren die je daar tegenkomt:
- Monnikskapspier (trapezius): deze brede spier loopt van de achterkant van je hoofd en nek naar je schouders en het midden van je rug. Verschillende delen helpen je schouderbladen omhoog, omlaag en naar elkaar toe te bewegen.
- Ruitvormige spieren (rhomboidei): deze liggen tussen de wervelkolom en de schouderbladen, onder de monnikskapspier. Ze trekken de schouderbladen onder meer naar elkaar toe.
- Rugstrekkers (erector spinae): deze spiergroep loopt aan beide kanten langs de wervelkolom. In de bovenrug helpt ze je romp rechtop te houden en achterover te bewegen.
- Diepe rugspieren: kleine spieren dicht bij de wervels helpen bij het ondersteunen en bewegen van afzonderlijke delen van de wervelkolom.
- Brede rugspier (latissimus dorsi): deze grote spier ligt vooral aan de zijkant en onderkant van de rug. Het bovenste deel helpt mee als je je arm naar beneden en naar achteren trekt.
De spieren werken niet los van elkaar. Als je bijvoorbeeld een lade naar je toe trekt, beweegt je arm mee en helpen spieren tussen je schouderbladen om die beweging te sturen.
Wat doen je bovenrugspieren bij dagelijkse bewegingen?
Bij reiken naar een hoge plank draaien je schouderbladen mee. Delen van de monnikskapspier helpen daarbij. Trek je een deur naar je toe, dan werken onder meer de ruitvormige spieren en de brede rugspier mee.
Ook wanneer je stilzit, zijn spieren in je bovenrug actief. Ze helpen je romp en hoofd te ondersteunen. Je hoeft je schouderbladen daarbij niet de hele tijd bewust naar elkaar toe te trekken. Afwisseling tussen zitten, staan en bewegen is vaak prettiger dan lang één houding vasthouden.
Waarom kunnen de spieren in je bovenrug stijf of pijnlijk zijn?
Spierpijn of een stijf gevoel kan ontstaan na een beweging of belasting die je niet gewend bent. Denk aan zwaar tillen, een lange klus boven je hoofd of een nieuwe oefening. Ook lang in dezelfde houding zitten en spanning kunnen samengaan met een vermoeid of gespannen gevoel in de bovenrug.
Pijn tussen de schouderbladen komt niet altijd uit een spier. Ook andere delen van het lichaam kunnen pijn in dit gebied geven. Aan de plek alleen kun je daarom niet met zekerheid zien wat de oorzaak is.
Bij gewone stijfheid kan rustig blijven bewegen prettig zijn. Wandel bijvoorbeeld een stukje, verander van houding of beweeg je schouders rustig. Warmte kan helpen om een gespannen gevoel te verminderen. Vermijd zware oefeningen zolang die de pijn duidelijk verergeren.
Je bovenrug thuis bewegen en versterken
Met eenvoudige bewegingen kun je de spieren in je bovenrug gebruiken. Begin rustig en maak de beweging zo groot als prettig voelt. Een lichte inspanning mag je voelen, maar scherpe of toenemende pijn is een reden om te stoppen.
- Schouderbladen bewegen: zit of sta rechtop en breng je schouderbladen rustig iets naar elkaar toe. Laat ze daarna weer ontspannen. Trek je schouders niet op.
- Roeien met een elastiek: bevestig een geschikt oefenelastiek stevig voor je. Trek de uiteinden naar je toe met je ellebogen langs je lichaam. Laat daarna langzaam teruggaan. Hierbij werken onder meer de spieren tussen je schouderbladen.
- Bovenrug rustig draaien: zit op een stoel met je voeten op de grond. Draai je bovenlichaam rustig naar één kant en terug, en daarna naar de andere kant. Houd je bekken zo veel mogelijk op zijn plaats.
Een paar rustige herhalingen zijn een bruikbaar begin. Gaat dat gemakkelijk en geeft het geen klachten, dan kun je geleidelijk vaker bewegen of meer weerstand gebruiken. Je hoeft niet met kracht aan een elastiek te trekken om je bovenrugspieren aan het werk te zetten.
Wanneer laat je pijn in je bovenrug beoordelen?
Neem contact op met je huisarts als de pijn aanhoudt, erger wordt of je dagelijkse bezigheden belemmert. Doe dat ook bij tintelingen, gevoelloosheid of krachtsverlies in een arm, of als de pijn is ontstaan na een val of ongeluk.
Bel direct 112 bij plotselinge pijn in de bovenrug met bijvoorbeeld een drukkend gevoel op de borst, ernstige benauwdheid, zweten of misselijkheid. Zulke klachten kunnen een andere oorzaak hebben dan spierpijn en hebben snel aandacht nodig.
Veelgestelde vragen over bovenrugspieren
Welke spieren zitten tussen je schouderbladen?
Daar liggen onder meer de ruitvormige spieren en delen van de monnikskapspier. Dichter bij de wervelkolom liggen de rugstrekkers en kleinere, diepe spieren.
Kun je alleen één bovenrugspier trainen?
Bij bewegingen zoals roeien werken meerdere spieren samen. Je kunt met een oefening wel de nadruk leggen op een gebied, maar je gebruikt meestal niet maar één spier.
Zijn stijve bovenrugspieren altijd het gevolg van een verkeerde houding?
Nee. Een lang aangehouden houding kan meespelen, maar ook belasting, weinig afwisseling of spanning kunnen een rol hebben. Stijfheid heeft niet bij iedereen dezelfde oorzaak.
Merk je dat je bovenrug na lang zitten stijf aanvoelt? Wissel je houding af en beweeg je schouders en bovenlichaam rustig. Zo gebruik je de spieren rond je schouderbladen op een andere manier dan wanneer je stilzit.


