bekken botten

De botten van het bekken: bouw en functie

De botten van het bekken zijn de twee heupbeenderen, het heiligbeen en het staartbeen. Samen vormen ze een stevige ring onder aan je romp. Elk heupbeen bestaat uit drie delen: het darmbeen, het zitbeen en het schaambeen.

Het benige bekken verbindt je wervelkolom met je benen. Het draagt je bovenlichaam, helpt je bij bewegen en biedt bescherming aan organen in het onderste deel van je buik.

Welke botten vormen het bekken?

Je bekken heeft een linker- en een rechterheupbeen. Aan de achterkant liggen het heiligbeen en het staartbeen. De onderdelen hebben elk een eigen plek:

  • Darmbeen: het brede, bovenste deel van het heupbeen. De bovenrand kun je aan de zijkant van je middel voelen.
  • Zitbeen: het onderste, achterste deel. Als je rechtop op een harde stoel zit, rust je gewicht vooral op de zitbeenknobbels.
  • Schaambeen: het onderste, voorste deel. De schaambeenderen van links en rechts komen middenvoor bij elkaar.
  • Heiligbeen: een driehoekig bot onder aan de wervelkolom, tussen de twee heupbeenderen.
  • Staartbeen: het kleine bot onder het heiligbeen, helemaal onder aan de wervelkolom.

Bij kinderen zijn het darmbeen, zitbeen en schaambeen nog afzonderlijke botdelen. Tijdens de groei vergroeien ze tot één heupbeen. Ook het heiligbeen en het staartbeen bestaan uit vergroeide wervels.

Hoe zitten de botten van het bekken aan elkaar?

Aan de achterkant is elk heupbeen met het heiligbeen verbonden via een SI-gewricht. SI staat voor sacro-iliacaal: een naam die verwijst naar het heiligbeen en het darmbeen. Deze gewrichten zijn stevig en kunnen maar weinig bewegen.

Aan de voorkant komen de twee schaambeenderen samen bij de schaambeenvoeg. Tussen de botten zit stevig kraakbeen. Ook hier is beperkte beweging mogelijk.

De verbindingen maken het bekken stevig zonder dat het één star bot is. Sterke banden van bindweefsel helpen de botten bij elkaar te houden.

De bekkenring en de heupkom

De twee heupbeenderen en het heiligbeen vormen samen de bekkenring. Binnen die ring ligt de bekkenholte. Daar bevinden zich onder meer de blaas en het laatste deel van de darm. De botten bieden deze organen bescherming, al is de bekkenholte niet volledig door bot afgesloten.

Aan de buitenkant van elk heupbeen zit een diepe kom: de heupkom. Hier komen het darmbeen, zitbeen en schaambeen samen. De kop van het dijbeen past in deze kom en vormt daarmee het heupgewricht. Het dijbeen hoort zelf niet bij de bekkenbotten.

Een ander opvallend onderdeel is de grote opening onder de heupkom. Die ligt tussen het schaambeen en het zitbeen. De opening is grotendeels bedekt met stevig bindweefsel en maakt het bekken lichter zonder dat het veel stevigheid verliest.

Wat doen de bekkenbotten?

Wanneer je staat, gaat het gewicht van je bovenlichaam via de wervelkolom en het heiligbeen naar de heupbeenderen en je benen. Als je zit, dragen vooral de zitbeenknobbels een deel van dat gewicht.

De bekkenbotten geven ook houvast aan spieren en banden. Daardoor kunnen ze krachten opvangen bij dagelijkse bewegingen, zoals lopen, opstaan en traplopen. De vorm van de botten en de stevige verbindingen helpen daarbij om het gewicht te verdelen.

Verschilt het bekken bij mannen en vrouwen?

Het bekken ligt bij mannen en vrouwen op dezelfde plek: onder in de romp, tussen de buik en de bovenbenen. Dezelfde botten vormen de basis, maar de vorm kan verschillen.

Een vrouwelijk bekken is gemiddeld breder en heeft vaak een ruimere bekkenopening. Ook is de hoek tussen de schaambeenderen meestal groter. Dat hangt samen met de ruimte die nodig kan zijn bij een vaginale bevalling.

Dit zijn gemiddelden. De vorm verschilt sterk per persoon, waardoor je niet bij ieder bekken aan de vorm kunt zien of het van een man of vrouw is.

Pijn rond de bekkenbotten

Pijn rond het bekken kan op verschillende plekken zitten, bijvoorbeeld bij het schaambeen, de zitbeenknobbels of aan de achterkant bij het heiligbeen. De plaats van de pijn vertelt niet altijd precies wat de oorzaak is. Ook spieren, banden en gewrichten kunnen klachten geven.

Na een val op je billen kan het gebied rond je staartbeen bijvoorbeeld pijnlijk zijn, vooral bij het zitten. Een botbreuk is niet altijd van buitenaf te zien. Neem contact op met je huisarts als de pijn niet overgaat, erger wordt of je dagelijkse bewegingen belemmert.

Zoek direct medische hulp bij hevige bekkenpijn na een ongeluk of val, zeker als je niet kunt staan of lopen. Ook nieuwe problemen met plassen, of gevoelloosheid rond je kruis, vragen om directe medische beoordeling.

Veelgestelde vragen over bekkenbotten

Is het bekken één bot?
Nee. Het benige bekken bestaat uit twee heupbeenderen, het heiligbeen en het staartbeen. Ze zijn door gewrichten en banden met elkaar verbonden.

Is het schaambeen hetzelfde als het bekken?
Nee. Het schaambeen is één deel van een heupbeen. Het ligt aan de voorkant van het bekken, links en rechts van de schaambeenvoeg.

Wat is het verschil tussen het bekken en de bekkenbodem?
Het bekken is de benige structuur onder aan de romp. De bekkenbodem bestaat uit spieren en bindweefsel aan de onderkant van het bekken.

Kun je je bekkenbotten voelen?
Ja. De bovenranden van je darmbeenderen zijn aan de zijkanten van je middel te voelen. Je zitbeenknobbels merk je vaak wanneer je op een harde ondergrond zit.

Het bekken is dus meer dan de rand die je bij je middel voelt: ook het heiligbeen, de zitbeenderen en de schaambeenderen maken deel uit van de benige ring.

Scroll naar boven