Haaruitval is iets wat bijna iedereen wel eens meemaakt. Je ziet wat losse haren in je borstel, op je kussen of in de doucheputje. Dat is normaal. Een mens verliest gemiddeld tussen de vijftig en honderd haren per dag. Maar soms valt er meer uit dan groeit terug. Dan kan je hoofd dunner worden en dat valt op. Dat moment roept vaak vragen op: wat is er aan de hand en wat kun je doen?
Waarom haar uitvalt: de meest voorkomende oorzaken
De reden achter haarverlies is niet altijd meteen duidelijk. Bij mannen speelt erfelijkheid een grote rol. Het mannelijk hormoon DHT zorgt ervoor dat haarzakjes kleiner worden, waardoor het haar dunner wordt en uiteindelijk stopt met groeien. Dit heet androgenetische alopecia. Bij vrouwen speelt erfelijkheid ook mee, maar hier komen andere factoren vaker voor. Een tekort aan ijzer of vitamine D kan het haar verzwakken. Hormonale veranderingen, zoals tijdens de zwangerschap of de overgang, beïnvloeden de haargroei sterk. Daarnaast kan langdurige stress leiden tot een aandoening waarbij veel haren tegelijk in de rustfase gaan en dan uitvallen. Dit heet telogeen effluvium. Na een zware ziekte, operatie of periode van veel spanning kan dezelfde reactie optreden. Ook sommige medicijnen, zoals bloedverdunners of middelen bij kanker, zijn bekende oorzaken van dunner wordend haar.
Wat er in je lichaam gebeurt bij haarverlies
Elk haar groeit vanuit een haarzakje in de huid. Dit zakje doorloopt een vaste cyclus: een groeifase, een overgangsfase en een rustfase. Daarna valt het haar uit en begint de cyclus opnieuw. Bij gezond haar zitten de meeste haarzakjes in de groeifase. Als iets deze cyclus verstoort, valt er meer uit dan normaal. Bij erfelijke kaalheid worden de haarzakjes steeds kleiner. Het haar dat eruit groeit wordt dunner en korter, totdat het zakje helemaal stopt met produceren. Dit proces verloopt langzaam en is bij veel mensen al op jonge leeftijd te zien, zoals een terugwijkende haarlijn of een dunner wordende kruin. Bij andere vormen van haaruitval, zoals door stress of voedingstekorten, is de schade vaak tijdelijk. Als de oorzaak wordt opgelost, groeit het haar in de meeste gevallen gewoon terug.
Wat je zelf kunt doen om haarverlies te verminderen
Dagelijkse gewoontes hebben meer invloed op je haargroei dan veel mensen denken. Genoeg eiwitten eten is belangrijk, want haar bestaat voor het grootste deel uit keratine, een eiwit. Voeding met ijzer, zink en vitamine B zorgt voor een goede aanvoer van voedingsstoffen naar de haarzakjes. Voldoende water drinken helpt de huid en het haar gezond te houden. Wie zijn haar regelmatig verft, bleekt of met veel hitte behandelt, beschadigt de haarschacht. Dit maakt het haar kwetsbaarder en het breekt sneller af. Een strakke staart of vlecht kan op den duur ook voor schade zorgen, vooral aan de haargrens. Stress aanpakken is misschien wel een van de nuttigste dingen die je kunt doen. Regelmatig bewegen, goed slapen en momenten van rust inbouwen helpen je lichaam om beter in balans te blijven. En een goed evenwicht in je lichaam is merkbaar in de kwaliteit van je haar.
Wanneer je beter naar de dokter kunt gaan
Soms is het verstandig om een arts te raadplegen. Dat is zeker het geval als het verlies plotseling en snel gaat, als er kale plekken ontstaan, of als er ook jeuk, roodheid of schilfering bij komt kijken. Een huisarts kan via een bloedonderzoek nagaan of er een onderliggende oorzaak is, zoals een schildklierprobleem, een tekort aan bepaalde voedingsstoffen of een hormoonschommeling. Bij erfelijke kaalheid zijn er behandelingen beschikbaar die het proces kunnen vertragen. Minoxidil is een middel dat de doorbloeding van de hoofdhuid verbetert en de haargroei kan stimuleren. Finasteride is een medicijn voor mannen dat de aanmaak van het schadelijke hormoon remt. Beide middelen zijn alleen zinvol als je ze langdurig blijft gebruiken. Een dermatoloog of haarkliniek kan helpen bij het kiezen van de juiste aanpak, afhankelijk van de oorzaak en de mate van het verlies.
Veelgestelde vragen over haaruitval
Hoeveel haren per dag verliezen is normaal?
Een verlies van vijftig tot honderd haren per dag is normaal. Dit valt meestal niet op omdat er tegelijk nieuwe haren bijgroeien. Verlies je structureel meer dan honderd haren per dag of zie je kale plekken ontstaan, dan is het verstandig om dit te laten onderzoeken.
Kan stress echt leiden tot meer haarverlies?
Ja, langdurige of hevige stress kan er inderdaad voor zorgen dat veel haren tegelijk in de rustfase terechtkomen. Dit haarverlies door stress wordt telogeen effluvium genoemd en treedt meestal een paar maanden na de stressvolle periode op. In de meeste gevallen groeit het haar weer terug als de stress vermindert.
Is haarverlies bij vrouwen anders dan bij mannen?
Bij vrouwen uit haarverlies zich vaak anders dan bij mannen. Vrouwen zien hun haar meestal dunner worden over de gehele kruin, terwijl de haarlijn intact blijft. Bij mannen begint het vaak met een terugwijkende haarlijn of een kale plek op de kruin. De oorzaken kunnen ook verschillen: bij vrouwen spelen hormonen, ijzertekort en de overgang vaker een rol.
Helpt een voedingssupplement tegen dunner wordend haar?
Supplementen kunnen helpen als het haarverlies wordt veroorzaakt door een tekort aan bepaalde voedingsstoffen, zoals ijzer, zink of biotine. Extra supplementen nemen zonder dat er een tekort is, heeft in de meeste gevallen geen aantoonbaar effect op de haargroei. Een bloedonderzoek bij de huisarts geeft duidelijkheid over wat er in jouw geval nodig is.
