heup botten

De botten van de heup: zo zitten ze in elkaar

De botten van de heup zijn het heupbeen en het bovenbeenbot. De ronde kop van het bovenbeenbot past in de heupkom van het heupbeen. Samen vormen ze het heupgewricht, waarmee je je been onder meer naar voren, achteren en opzij kunt bewegen.

Welke botten zitten in de heup?

Bij elke heup komen twee botten samen: het heupbeen en het bovenbeenbot. Het heupbeen vormt de kom aan de zijkant van je bekken. De kop van het bovenbeenbot draait in die kom.

Het heupbeen bestaat uit drie delen die bij volwassenen met elkaar zijn vergroeid:

  • Het darmbeen: het brede bovenste deel. De bovenrand ervan kun je aan de zijkant van je middel voelen.
  • Het zitbeen: het onderste, achterste deel. Een deel hiervan vormt de zitknobbel waarop je steunt als je op een harde stoel zit.
  • Het schaambeen: het voorste, onderste deel. De schaambeenderen komen aan de voorkant van het bekken bij elkaar.

Deze drie delen komen samen bij de heupkom. Bij kinderen zijn ze nog niet volledig met elkaar vergroeid. Tijdens de groei vormen ze samen één heupbeen.

De heupkop en de heupkom

De heupkop is het ronde uiteinde boven aan het bovenbeenbot. Hij past in de heupkom, die ook wel het acetabulum heet. De kom omsluit een groot deel van de kop. Dat geeft het gewricht stevigheid, terwijl je been toch in verschillende richtingen kan bewegen.

De heupkop en een groot deel van de heupkom zijn bedekt met kraakbeen. Die gladde laag zorgt ervoor dat de botoppervlakken soepel langs elkaar bewegen. Rond de rand van de kom zit een kraakbeenring, het labrum. Die helpt de heupkop in de kom te houden.

Waar zit de heup in je lichaam?

Je heupgewricht ligt diep aan de zijkant van je lichaam, waar je bovenbeen met je bekken verbonden is. Het gewricht zelf kun je niet goed voelen, omdat er spieren en ander weefsel overheen liggen.

De harde rand die je aan de zijkant van je middel voelt, is de bovenrand van het darmbeen. Voel je lager aan de buitenkant van je bovenbeen een stevige knobbel? Dat is een botuitsteeksel van het bovenbeenbot. Het ligt naast het heupgewricht, maar is niet de heupkop zelf.

De hals van het bovenbeenbot

Onder de heupkop zit de smalle hals van het bovenbeenbot. Die verbindt de kop met de rest van het bot. De hals loopt schuin, waardoor de kop in de heupkom kan liggen terwijl het bovenbeen naar beneden loopt.

Bij een heupbreuk is vaak de hals van het bovenbeenbot of het bot vlak daaronder gebroken. Een breuk kan ontstaan door een val. Hevige pijn na een val en niet meer op het been kunnen staan zijn redenen om direct medische hulp te zoeken.

Wat gebeurt er met de botten bij heupslijtage?

Bij heupslijtage, ook wel heupartrose genoemd, verandert het gewricht en kan het kraakbeen dunner en minder glad worden. Ook het bot rondom het gewricht kan veranderen. Dat kan pijn en stijfheid geven, bijvoorbeeld in de lies of aan de zijkant van de heup. Niet iedereen met zulke veranderingen heeft klachten.

De heupkom hoort dus bij het heupbeen, terwijl de heupkop bij het bovenbeenbot hoort. Samen zorgen ze voor de verbinding tussen je romp en je been.

Scroll naar boven