Intercostale spieren zijn de spieren tussen je ribben. Ze verbinden aangrenzende ribben met elkaar, houden de borstwand stevig en helpen bij het ademen. Je kent ze misschien als tussenribspieren.
De spieren liggen in verschillende lagen. Sommige helpen je ribben omhoog te bewegen bij het inademen, andere helpen vooral bij krachtig uitademen.
Waar liggen de intercostale spieren?
De tussenribspieren liggen in de ruimtes tussen je ribben, aan beide kanten van je borstkas. Ze lopen van de ene rib naar de rib ernaast. Samen vormen ze een deel van de borstwand, van de rugzijde tot aan de voorkant van de borstkas.
Onder de ribben lopen ook tussenribzenuwen en bloedvaten. De zenuwen sturen de spieren aan en geven gevoel door uit delen van de borstwand. Omdat spieren, zenuwen en ribben dicht bij elkaar liggen, is niet altijd meteen duidelijk waar pijn in dit gebied vandaan komt.
De verschillende lagen tussenribspieren
De intercostale spieren bestaan uit drie lagen. De spiervezels lopen niet allemaal dezelfde kant op. Dat helpt de borstwand om stevig te blijven en toch mee te bewegen met je ademhaling.
- Buitenste tussenribspieren: deze liggen het meest aan de buitenkant. Hun vezels lopen schuin naar voren en naar beneden. Ze helpen de ribben omhoog te bewegen bij het inademen.
- Binnenste tussenribspieren: deze liggen onder de buitenste laag. Hun vezels lopen grotendeels schuin in de andere richting. Een deel helpt bij krachtig uitademen door de ribben omlaag te bewegen.
- Diepste tussenribspieren: deze liggen aan de binnenkant van de borstwand en zijn niet overal even duidelijk aanwezig. Ze helpen, samen met de binnenste laag, bij het bewegen en ondersteunen van de ribben.
De werking van de binnenste tussenribspieren verschilt iets per deel. Het gedeelte tussen de ribkraakbeenderen aan de voorkant kan bijvoorbeeld juist helpen bij het inademen.
Wat doen intercostale spieren bij het ademen?
Bij het inademen wordt je borstkas ruimer. De buitenste tussenribspieren helpen daarbij door de ribben omhoog en naar buiten te bewegen. Daardoor krijgen je longen ruimte om zich met lucht te vullen.
Bij een rustige uitademing ontspannen de ademhalingsspieren en veert de borstkas terug. Daar is meestal weinig spierkracht voor nodig. Adem je krachtig uit, bijvoorbeeld tijdens het hoesten of blazen, dan helpen onder andere de binnenste tussenribspieren om de ribben omlaag te bewegen.
De spieren bewegen niet alleen de ribben. Ze helpen ook voorkomen dat de ruimtes tussen de ribben te veel naar binnen of naar buiten bewegen tijdens het ademen.
Hoe voelt pijn in een tussenribspier?
Een tussenribspier kan geïrriteerd of verrekt raken, bijvoorbeeld door veel hoesten, een plotselinge draaibeweging of zwaar tillen. De pijn zit vaak op een aanwijsbare plek tussen de ribben. Die plek kan gevoelig zijn als je erop drukt.
Bij een verrekte tussenribspier kun je een scherpe of zeurende pijn voelen. Die kan sterker worden als je diep inademt, hoest, lacht of je bovenlichaam draait. Spierpijn na een ongebruikelijke inspanning voelt vaak stijver en wordt meestal geleidelijk minder.
Deze klachten bewijzen niet dat de pijn uit een spier komt. Ook een rib, een tussenribzenuw of een andere oorzaak kan pijn op de borst geven. Een arts kan beoordelen waar de klachten waarschijnlijk vandaan komen.
Wat kun je doen bij pijnlijke tussenribspieren?
Geef een pijnlijke spier rust van de beweging die de klachten uitlokt, maar probeer wel rustig te blijven bewegen. Adem ook normaal door. Steeds oppervlakkig ademen omdat een diepe ademhaling pijn doet, is niet prettig en kan het ophoesten van slijm lastiger maken.
Warmte kan een gespannen spier prettig laten voelen. Zo nodig kun je paracetamol gebruiken volgens de aanwijzingen op de verpakking. Bouw tillen, sporten en draaiende bewegingen weer rustig op zodra de pijn afneemt.
Neem contact op met je huisarts als de pijn niet minder wordt, terugkomt of je belemmert bij het ademen of bewegen. Ook na een val of harde klap tegen de borstkas is het verstandig om de klachten te laten beoordelen.
Bel direct 112 bij plotselinge of hevige pijn op de borst, vooral als je ook benauwd bent, zweet, misselijk bent of je flauw voelt. Ga er dan niet van uit dat een tussenribspier de oorzaak is.
Veelgestelde vragen over intercostale spieren
Heb je spieren in je borstkas?
Ja. De tussenribspieren liggen in de borstwand, tussen de ribben. Ze helpen de ribben te bewegen en de borstkas stevig te houden.
Wat is het verschil tussen spierpijn en intercostale neuralgie?
Bij intercostale neuralgie komt de pijn van een tussenribzenuw. Die pijn kan brandend, stekend of schietend aanvoelen en langs een rib lopen. Omdat spier- en zenuwpijn op elkaar kunnen lijken, is de oorzaak niet altijd zelf vast te stellen.
Wat kun je doen bij intercostale neuralgie?
Neem bij aanhoudende of terugkerende pijn contact op met je huisarts. Die kan nagaan of een zenuw betrokken is en welke behandeling past bij de oorzaak.
Pijn die duidelijk opspeelt bij draaien of hoesten kan bij een tussenribspier passen. Blijft de pijn aanwezig of herken je de oorzaak niet, laat er dan naar kijken.


