Hartkloppingen kennen de meeste mensen wel: plotseling voel je je hart bonzen, razen of even overslaan. Het kan best schrikken, zeker als het zonder aanleiding lijkt te gebeuren. Gelukkig zijn een bonzend of snel kloppend hart in de meeste gevallen volkomen onschuldig. Toch is het goed om te weten waar het vandaan komt, wat je er zelf aan kunt doen en wanneer het verstandig is om een dokter te bellen.
Waarom je hart soms op hol slaat
Het hart klopt gemiddeld zo’n zestig tot honderd keer per minuut in rust. Soms raakt dat ritme even verstoord, en dat merk je direct. Stress en spanning zijn veelvoorkomende oorzaken van een onregelmatige of snelle hartslag. Maar ook cafeïne, alcohol, energiedranken en roken kunnen de oorzaak zijn. Zelfs te weinig slaap of uitdroging kan zorgen voor een gevoel van bonzen in de borst. Bij vrouwen in de overgang spelen opvliegers soms een rol: de hormoonschommelingen die daarmee gepaard gaan, kunnen het hart tijdelijk sneller laten kloppen. Sommige medicijnen, zoals bepaalde middelen tegen astma of schildklieraandoeningen, staan ook bekend om dit bijeffect.
Zo voelt een bonzend hart aan
Niet iedereen ervaart een onregelmatige hartslag op dezelfde manier. De ene persoon voelt zijn hart bonzen in de borst, een ander merkt het meer in de keel of buik. Soms lijkt het hart even te stoppen en dan met een harde slag opnieuw te beginnen. Dat gevoel van een overgeslagen slag is meestal een zogenoemde extrasystole: een extra hartslag die de normale volgorde even doorbreekt. Het klinkt alarmerend, maar bij gezonde mensen is dit bijna altijd onschadelijk. De klachten duren vaak maar een paar seconden tot een paar minuten. Langdurige klachten, of klachten die steeds terugkomen, verdienen meer aandacht.
Wat je zelf kunt doen bij een snelle of onregelmatige hartslag
Rustig worden is de eerste stap als je last hebt van een snel of onregelmatig hartritme. Ga zitten of liggen, adem diep in en langzaam uit. Ontspanningsoefeningen, zoals buikademhaling of meditatie, kunnen helpen om het zenuwstelsel tot rust te brengen en de hartslag te vertragen. Regelmatig bewegen, zoals wandelen of zwemmen, helpt op de lange termijn om stress te verminderen en het hart gezond te houden. Het beperken van cafeïne en alcohol heeft voor veel mensen een positief effect. Probeer ook te letten op je slaap en zorg voor voldoende rust in je dagelijks leven. Soms is een bonzend hart simpelweg een signaal van je lichaam dat het tijd is om een stapje terug te doen.
Wanneer je naar de dokter gaat
In sommige gevallen is het verstandig om professioneel advies te vragen. Bel direct je huisarts of de huisartsenpost als je naast een snelle hartslag ook last hebt van pijn op de borst, benauwdheid, duizeligheid of als je flauwvalt. Deze combinatie van klachten kan wijzen op een ernstiger probleem, zoals een ritmestoornis. Ook als de klachten heel regelmatig terugkomen, lang aanhouden of als je je er erg ongerust over voelt, is een bezoek aan de dokter de juiste stap. Een arts kan een hartfilmpje (ECG) maken om het hartritme te meten en te beoordelen. In de meeste gevallen blijkt er niets ernstiigs aan de hand, maar het geeft rust om zekerheid te hebben.
Veelgestelde vragen
Kan angst of spanning echt hartkloppingen veroorzaken?
Ja, angst en spanning kunnen zeker leiden tot een snellere of bonzende hartslag. Wanneer je gestrest bent, maakt je lichaam adrenaline aan. Dat hormoon zet het hart aan om sneller te kloppen. Dit is een normale lichamelijke reactie en verdwijnt meestal vanzelf zodra je je weer rustig voelt.
Is het gevaarlijk als je hart een slag lijkt over te slaan?
Een gevoel alsof het hart een slag overslaat is meestal niet gevaarlijk. Het gaat dan vaak om een extrasystole, een extra hartslag die het ritme even onderbreekt. Bij mensen zonder hartproblemen is dit bijna altijd onschadelijk. Als het vaak voorkomt of gepaard gaat met andere klachten, is het wel verstandig om dit te laten controleren.
Kunnen voeding en dranken invloed hebben op het hartritme?
Voeding en dranken kunnen zeker invloed hebben op het hartritme. Cafeïne in koffie, thee en energiedranken is een bekende veroorzaker van een snellere hartslag. Ook alcohol heeft effect op het hart. Te weinig vocht drinken kan leiden tot uitdroging, wat het hart harder laat werken. Het helpt om deze stoffen te beperken als je merkt dat je er gevoelig voor bent.
Wat doet een arts als je met klachten over je hartritme komt?
Als je met klachten over je hartritme naar de dokter gaat, zal die eerst vragen naar je symptomen en mogelijke oorzaken. Daarna kan een hartfilmpje, ook wel ECG genoemd, worden gemaakt. Dat meet de elektrische activiteit van je hart en laat zien of er een ritmestoornis is. Afhankelijk van de uitslag besluit de arts of verder onderzoek nodig is.
