heup spieren

Heupspieren: welke spieren bewegen en steunen je heup?

Je heupspieren zijn de spieren rondom het heupgewricht die je been bewegen en je bekken stabiel houden. Ze zorgen er onder meer voor dat je je knie optilt, je been opzij brengt en rechtop blijft staan wanneer je op één been steunt.

De spieren liggen aan de voor-, achter- en zijkant van de heup en aan de binnenkant van het bovenbeen. Ze werken samen: bij lopen en traplopen gebruik je dus niet maar één heupspier tegelijk.

Welke spieren zitten rond de heup?

Elke spier heeft een eigen taak, maar veel heupspieren helpen bij meer dan één beweging. Welke taak het meest opvalt, hangt ook af van de stand van je been.

  • Heupbuigers: deze spieren aan de voorkant helpen je het bovenbeen naar je buik te brengen. De iliopsoas is een belangrijke heupbuiger. Ook de rechte dijspier helpt mee.
  • Heupstrekkers: deze spieren brengen je bovenbeen naar achteren. De grote bilspier en de spieren aan de achterkant van je bovenbeen helpen bij deze beweging.
  • Spieren aan de zijkant: de middelste en kleine bilspier helpen je been opzij te brengen. Ze houden ook je bekken zo recht mogelijk als je op één been staat.
  • Spieren aan de binnenkant: deze spieren helpen je been naar het midden van je lichaam te bewegen. Ze heten ook wel de heupadductoren.
  • Diepe draaiers: kleine spieren diep in de bilstreek helpen je bovenbeen naar buiten te draaien. Een voorbeeld is de piriformis.

Andere spieren helpen het been naar binnen te draaien. Ook daarbij werken meerdere spieren samen. De spier aan de buitenkant van je heup die de tensor fasciae latae heet, helpt bijvoorbeeld bij het buigen, naar binnen draaien en opzij bewegen van je been.

Wat doen je heupspieren tijdens het bewegen?

Als je een trap op loopt, buigen je heupbuigers eerst de heup zodat je je voet op de trede kunt zetten. Daarna helpen je heupstrekkers om je lichaam omhoog te brengen. De spieren aan de zijkant houden je bekken ondertussen stabiel boven het been waarop je steunt.

Ook bij zitten en opstaan zijn je heupspieren actief. Bij het opstaan strek je je heupen. Bij het gaan zitten werken de spieren mee om de beweging rustig af te remmen. Ze bewegen je been dus niet alleen, maar helpen ook om bewegingen te beheersen.

Je kunt de functie van de spieren aan de zijkant zelf voelen. Ga op één been staan en leg een hand op de buitenkant van die heup. De spieren daar spannen aan om te voorkomen dat je bekken te veel naar de andere kant zakt.

Hoe herken je klachten van heupspieren?

Spierklachten rond de heup kunnen voelen als stijfheid, een zeurende pijn of pijn bij een bepaalde beweging. Na een plotselinge beweging of een sportblessure kan een scherpe pijn ontstaan. Soms voelt een spier gevoelig als je erop drukt of als je hem aanspant.

De plek van de pijn kan een aanwijzing zijn, maar vertelt niet precies welke spier betrokken is. Pijn aan de voorkant kun je bijvoorbeeld merken bij het optillen van je knie. Pijn aan de zijkant kan opvallen wanneer je op één been staat of op die zijde ligt. Ook het gewricht, een pees of een andere structuur kan klachten geven.

Stijfheid na lang zitten betekent niet automatisch dat een spier te kort is. Als je net bent gaan sporten of je training hebt veranderd, kunnen je spieren ook tijdelijk gevoelig zijn door de extra belasting.

Oefeningen voor je heupspieren

Met eenvoudige bewegingen kun je verschillende heupspieren gebruiken. Begin rustig en beweeg binnen een bereik dat goed voelt. Je hebt geen gewichten nodig.

  • Been zijwaarts optillen: houd een stoel vast en sta rechtop. Breng één been rustig opzij zonder je romp mee te kantelen. Zet je voet terug en wissel van been. Hiermee oefenen vooral de spieren aan de buitenkant van je heup.
  • Bruggetje: ga op je rug liggen met gebogen knieën en je voeten op de vloer. Til je bekken rustig op en laat het weer zakken. Je gebruikt hierbij onder meer je heupstrekkers.
  • Knie optillen: sta rechtop en houd zo nodig een stoel vast. Til één knie rustig naar voren en zet je voet terug. Wissel daarna van been. Hierbij werken je heupbuigers.

Probeer elke beweging ongeveer acht keer per kant, of bij het bruggetje ongeveer acht keer. Dat is een startpunt, geen verplicht aantal. Krijg je meer pijn tijdens of na een oefening, doe dan minder of stop ermee. Bij een nieuwe blessure of aanhoudende klachten kan een fysiotherapeut helpen bepalen welke beweging past.

Veelgestelde vragen over heupspieren

Is wandelen goed voor pijnlijke heupspieren?
Rustig wandelen kan prettig zijn als de pijn tijdens en na het lopen niet duidelijk toeneemt. Begin met een korte afstand. Worden de klachten erger of ga je anders lopen door de pijn, neem dan meer rust en laat de klachten beoordelen.

Moet je stijve heupspieren altijd rekken?
Nee. Stijfheid kan verschillende oorzaken hebben. Rustig bewegen kan prettig zijn, maar stevig rekken is niet nodig en kan een pijnlijke of geblesseerde spier irriteren. Rek niet door scherpe pijn heen.

Wanneer laat je pijn rond de heup nakijken?
Maak een afspraak met je huisarts als de pijn aanhoudt, terugkomt of je dagelijkse bewegingen belemmert. Neem dezelfde dag contact op met de huisarts of huisartsenpost bij een rode, warme heup met koorts, of als je na een val niet op het been kunt steunen.

Voel je vooral stijfheid na lang zitten, kom dan regelmatig even overeind en beweeg je heupen rustig. Dat geeft de spieren rond je heup afwisseling zonder dat je meteen een zware oefening hoeft te doen.

Scroll naar boven