Een allergie ontstaat als je lichaam overreageert op een stof die voor de meeste mensen onschuldig is. Je immuunsysteem ziet deze stof als een gevaar en produceert antistoffen om het af te weren. Het gevolg zijn klachten die van mild tot ernstig kunnen zijn. Miljoenen mensen in Nederland hebben last van allergische reacties. Ze kunnen ontstaan op elk moment in je leven, zelfs als je er jaren niets van merkt hebt.
Hoe ontstaat een allergische reactie
Het lichaam heeft een immuunsysteem dat je beschermt tegen ziektekiemen en schadelijke stoffen. Bij een allergie werkt dit systeem anders. Het ziet een onschuldige stof, zoals stuifmeel of cacaoproteïnen, als een bedreiging. Wanneer je in contact komt met die stof, produceert je lichaam antistoffen genaamd immunoglobulines. Deze antistoffen hechten zich vast aan mestcellen, die vervolgens chemische stoffen afgeven. Die chemische stoffen veroorzaken de typische allergische verschijnselen zoals jeuk, zwelling en niezen. Dit gebeurt elke keer als je opnieuw in contact komt met diezelfde stof.
Veel voorkomende triggers en symptomen
Allergische reacties kunnen worden veroorzaakt door heel veel verschillende factoren. Stuifmeel, huisstofmijten, dierharen, bepaalde voedingsmiddelen en bepaalde geneesmiddelen behoren tot de meest voorkomende triggers. De symptomen verschillen afhankelijk van hoe je in contact komt met de stof. Inademing van stuifmeel kan leiden tot loopneus, niesbuien en jeukende ogen. Voedselovergevoeligheid kan jeuk in de mond geven, zwelling van lippen en tong, of buikpijn. Huidreacties ontstaan als je iets aanraakt waar je gevoelig voor bent. In ernstige gevallen kan anafylaxie optreden, een levensgevaarlijke reactie met adem naheidsproblemen, bloeddrukdaling en verlies van bewustzijn. Dit vereist onmiddellijke medische hulp.
Herkennen en diagnosticeren van overgevoeligheid
Het is belangrijk dat je leert je allergie herkennen en een goede diagnose krijgt. Als je vermoedt dat je gevoelig bent voor bepaalde stoffen, kun je eerst je symptomen en het moment waarop ze optreden opschrijven. Zijn ze altijd hetzelfde of veranderen ze? Treden ze op in bepaalde seizoenen of op bepaalde plaatsen? Deze informatie helpt je huisarts. De arts kan vervolgens bloedtesten uitvoeren om te kijken welke antistoffen in je bloed aanwezig zijn. Een huidtest is ook mogelijk, waarbij kleine hoeveelheden mogelijke triggers op je huid worden gebracht om te zien of je reageert. Voor voedselovergevoeligheid kan een eliminatiediet of een placebogecontroleerde test nuttig zijn. Een correcte diagnose is van groot belang, want het helpt je weten wat je moet vermijden en hoe je jezelf beschermt.
Manieren om symptomen onder controle te houden
Er zijn veel manieren om allergische symptomen te beperken. Het beste is het trigger voorkomen. Spuit je huis regelmatig met schoon water om huisstofmijten tegen te gaan, sluit ramen op hoogtijdagen van stuifmeel, en lees voedselinhouddeklaraties zorgvuldig. Medicijnen kunnen veel symptomen verlichten. Antihistaminica onderdrukken de werking van de chemische stoffen die mestcellen vrijgeven. Nasal sprays helpen tegen neuscongestie. Voor ernstige gevallen kunnen corticosteroïden of immunotherapie nodig zijn. Dit laatste houdt in dat je lichaam geleidelijk aan kleiner wordende doses van het allergeen krijgt toegediend, zodat je lichaam minder gevoelig wordt. Spoed naar een ziekenhuis is nodig bij anafylaxie, waarbij een injectie epinefrine de enige behandeling is. Met de juiste voorzorgsmaatregelen en behandeling kunnen mensen met allergische aandoeningen goed leven.
Veelgestelde vragen
Kan je allergie ergens vandaan komen?
Ja, allergie kan zich op elk moment voordoen. Soms heb je genen geërfd die je gevoeliger maken. Maar ook omgevingsfactoren spelen een rol, zoals blootstelling aan veel vervuiling of stress. Veel volwassenen krijgen allergie pas als ze ouder worden.
Wat is het verschil tussen allergie en intolerantie?
Bij allergie is je immuunsysteem betrokken en kan zelfs een minuscule hoeveelheid al reacties veroorzaken. Bij intolerantie, zoals lactose intolerantie, reageert je spijsverteringsstelsel gewoon niet goed op iets. Dit is niet gevaarlijk, maar wel onprettig. Allergie kan echt gevaarlijk worden.
Hoe weet ik of ik anafylaxie krijg?
Anafylaxie komt plotseling op en verergert snel. Je krijgt kriebeling in je mond, zwelling van lippen en tong, benauwdheid, hoge hartslag en val in bloeddruk. Dit gebeurt meestal binnen enkele minuten na blootstelling. Dit is een noodgeval en je moet onmiddellijk naar het ziekenhuis bellen.
Kan je van allergie afkomen?
De meeste allergie gaat niet vanzelf over. Wel kunnen allergische reacties bij kinderen soms verdwijnen als ze ouder worden. Immunotherapie kan ervoor zorgen dat je minder gevoelig wordt. De beste aanpak is het trigger vermijden en symptomen medisch behandelen.
